Հովհաննես Թումանյան

ԱԽԹԱՄԱՐ

բալլադ

Երևան — 2012

ՀՏԴ 891.981֊1 Թումանյան
ԳՄԴ 84Հ֊5

Թումանյան, Հովհաննես

Ախթամար։ [Բալլադ] / Հովհ. Թումանյան։ Էլեկտրոնային տարբերակը կազմեց և հրատարակության պատրաստեց Մ. Յավրումյանը, տառատեսակը՝ Ռ. Թարումյանի (Արիան Գրքի).— Եր.։ Յավրուհրատ, 2012.— 9 էջ: Հրատարակության հիմքում՝ Երկերի լիակատար ժողովածու: Տասը հատորով / Հովհ. Թումանյան; Խմբ. կոլեգիա՝ Էդ. Մ. Ջրբաշյան (գլխ. խմբ.) և ուրիշ., ՀՀ ԳԱԱ Մ. Աբեղյանի անվ. գրակ. ինս֊տ։ Հ. 2.— Եր.։ ՀՀ ԳԱԱ հրատ., 1990.— Հ. 2։ Քառյակներ, բալլադներ, թարգմանություններ [բնագրերը պատրաստ. և ծանոթագր. Հ. Աբեղյանը, Ա. Չարենցը։ Հատորի խմբ.՝ Խ. Մ. Գյուլնազարյան].— 1990.— 637 էջ, 2 թ. նկ.։

Հրատարակությունն ընդգրկում է Հովհաննես Թումանյանի «Ախթամար» բալլադը։

ԳՄԴ 84Հ֊5

eISBN 978֊9939֊0֊0526֊3

© Յավրուհրատ, 2012 (հրատ.)

Բոլոր իրավունքները վերապահված են։

Այս հրատարակության ցանկացած ձևով և եղանակով (էլեկտրոնային, մեխանիկական, պատճենահանման, ձայնագրման և այլն) մասնակի կամ ամբողջական վերարտադրությունը, տարածումը, պահպանումը որոնողական համակարգերում առանց հրատարակչի գրավոր թույլտվության արգելվում է։

Հեղինակի այս գործը հանրային սեփականություն է և ենթակա չէ հեղինակային իրավունքների հայտնի սահմանափակումների։ Այս գիրքն արտոնված է միան անհատական էլեկտրոնային սարքավորումներում ընթերցանության համար։

Հովհաննես Թումանյան, 1869֊1923

ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Հրատարակության մասին

Ախթամար

ԱԽԹԱՄԱՐ

Ծիծաղախիտ Վանա ծովի

Փոքրիկ գյուղից առափնյա,

Ծովն է մըտնում գաղտագողի

Ամեն գիշեր մի տըղա։

Ծովն է մըտնում առանց նավակ,

Բազուկներով առնացի

Ջուրը ճողփում, լող է տալի

Դեպի կըղզին դիմացի։

Խավար կըղզուց պարզ ու պայծառ

Մի լույս կանչում է նըրան,

Մի վառ փարոս նըրա համար,

Չըմոլորի իր ճամփան։

Սիրուն Թամարն ամեն գիշեր

Այնտեղ կըրակ է անում,

Եվ ըսպասում է անհամբեր

Այնտեղ՝ մոտիկ դարանում։

Ծըփում է ծովն ալեծածան,

Ծըփում է սիրտը տըղի.

Գոռում է ծովն ահեղաձայն,

Նա կըռվում է կատաղի։

Եվ Թամարը սըրտատըրոփ

Արդեն լըսում է մոտիկ

Ջըրի ճողփյուն, ու ողջ մարմնով

Սիրուց այրվում է սաստիկ։

Լըռեց։ Ծովի խավար ափին

Կանգնեց սև֊սև մի ըստվեր...

Ահա և նա... իրար գըտան...

Կասկածավո՜ր լուռ գիշեր...

Միայն ալիքը Վանա ծովի

Մեղմ դիպչում են եզերքին.

Եվ հեղհեղուկ հեռանում են

Շըշունջներով անմեկին։

Նըրանք ասես փըսփըսում են...

Ու աստղերը կամարից

Ակնարկելով բամբասում են

Լիրբ, անամոթ Թամարից...

Բամբասում են կուսի սըրտում...

Ժամ է արդեն... ու կըրկին

Մինն ալեկոծ ծովն է մըտնում,

Մյուսն աղոթում եզերքին...

Բայց մի անգամ չարկամ մարդիկ

Նըրանց գաղտնիքն իմացան,

Լույսը հանգցրին սև ու սաստիկ

Մի մութ գիշեր դիվական։

Մոլորվեցավ խավար ծովում

Լողորդ տըղան սիրահար,

Ու բերում է հողմը, բերո՜ւմ

Հառաչանքներն — «Ա՜խ, Թամա՜ր...»

Մոտ է ձայնը. սև խավարում,

Ժայռերի տակ սեպացած,

Ուր ամեհի ծովն է գոռում,

Մերթ կորչում է խլացած,

Ու մերթ լըսվում ուժասպառ.

«Ա՜խ, Թամա՜ր...»

Առավոտյան ծովը ծըփաց,

Ափը ձըգեց մի դիակ,

Նըրա շուրթին, պաղ, կարկամած,

Ասես մեռած ժամանակ

Սառել էին երկու բառ.

«Ա՜խ, Թամա՜ր...»

Այն օրվանից սըրա համար

Կըղզին կոչվեց «Ախթամար»։

1891

Հովհաննես Թումանյան

Ախթամար

բալլադ

Երևան — 2012