Հովհաննես Թումանյան

ՍՈՒՏԼԻԿ ՈՐՍԿԱՆԸ

հեքիաթ

Երևան — 2012

ՀՏԴ 891.981֊1 Թումանյան
ԳՄԴ 84Հ֊5

Թումանյան, Հովհաննես

Սուտլիկ որսկանը։ [Հեքիաթ] / Հովհ. Թումանյան։ Էլեկտրոնային տարբերակը կազմեց և հրատարակության պատրաստեց Մ. Մ. Յավրումյանը, տառատեսակը՝ Ռ. Թարումյանի (Արիան Գրքի), շապիկը՝ Մ. Սարյանի.— Եր.։ Յավրուհրատ, 2012.— 13 էջ: Տեքստը վերցված և համեմատված է՝ Երկերի լիակատար ժողովածու: Տասը հատորով / Հովհ. Թումանյան; Խմբ. կոլեգիա՝ Էդ. Մ. Ջրբաշյան (գլխ. խմբ.) և ուրիշ., ՀՀ ԳԱԱ Մ. Աբեղյանի անվ. գրակ. ինս֊տ։ Հ.5— Եր.։ ՀՀ ԳԱԱ հրատ., 1994.— Հ.5։ Գեղարվեստական արձակ [բնագրերը պատրաստ. և ծանոթագր. Ա. Մ. Վարդանյանը, Ի. Դ. Վարժապետյանը և Գ. Ե. Գասպարյանը։ Հատորի խմբ.՝ Լ. Մ. Կարապետյան].— 1994.— 831 էջ, 5 նկ., ինչպես նաև՝ Հեքիաթներ / Հովհ. Թումանյան: Երևան, «Սովետական գրող», 1978 հրատարակություններից։

Գիրքն ընդգրկում է Հովհաննես Թումանյանի «Սուտլիկ որսկանը» հեքիաթը։

ԳՄԴ 84Հ֊5

eISBN 978֊9939֊0֊0493֊8

© Յավրուհրատ, 2012 (հրատ.)

Բոլոր իրավունքները վերապահված են։

Այս հրատարակության ցանկացած ձևով և եղանակով (էլեկտրոնային, մեխանիկական, պատճենահանման, ձայնագրման և այլն) մասնակի կամ ամբողջական վերարտադրությունը, տարածումը, պահպանումը որոնողական համակարգերում առանց հրատարակչի գրավոր թույլտվության արգելվում է։

Հեղինակի այս գործը հանրային սեփականություն է և ենթակա չէ հեղինակային իրավունքների հայտնի սահմանափակումների։ Այս գիրքն արտոնված է միայն անհատական էլեկտրոնային սարքավորումներում ընթերցանության համար։

Հովհաննես Թումանյան, 1869֊1923

ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Հրատարակության մասին

Սուտլիկ որսկանը

ՍՈՒՏԼԻԿ ՈՐՍԿԱՆԸ

Հորս կնունքով, մորս ծնունդով, վեր կացանք մի օր հինգ ու վեց հոգով, թրով֊թվանքով որսի գնացինք։ Հադին էր, Հյուդին էր, Չատին էր, Մատին էր, հերս էր, ես էի. գնացինք որսի...

Սարեր, ձորեր դուզ գնացինք, որտեղ որս կար՝ սուսուփուս գնացինք, որտեղ ահ էր՝ կուզեկուզ գնացինք...

Գնացի՜նք, գնացի՜նք, շատ թե քիչ, մին էլ տեսնենք երեք լիճ. երկուսը՝ ցամաք, մնի մեջ էլ իսկի ջուր չկա։ Մին էլ, ըհը՛, մտիկ տանք, որ էս անջուր լճում լողում են, ճչում երեք հատ սպիտակ բադ, երկուսը սատկած են, մինն էլ կենդանի չի։

— Հադի՛, տո՛ւր հա, տո՛ւր։

Թե՝ թվանք չունեմ։

— Հյուդի՛, տո՛ւր հա, տո՛ւր։

— Ես էլ չունեմ։

— Չատի... Մատի...

— Մենք էլ չունենք։

— Բա ի՞նչ անենք...

Հորս ձեռին կարճ ու երկար, հաստ ու բարակ մի փետ կար. երեսն առավ, նշան դրեց, մին էլ տրա՜ք, որ կրակեց... Նա կրակեց, ես զարկեցի. որ զարկեցի՝ փռվեց էսպես, ամեն թևը հինգ գազ ու կես...

— Հադի, դանա՜կ...

Թե՝ դանակ չունեմ։

— Հյուդի, դու...

— Ես էլ չունեմ։

— Չատի՞, Մատի՞...

— Մենք էլ չունենք...

Հերս էլ ունի, բերան չունի։

Էս անբերան դանակը քաշեցինք։ Հադին մորթեց, չկարաց. Հյուդին մորթեց, չկարաց, Չատին չկարաց, Մատին չկարաց, հերս էլ չկարաց, ես քաշեցի մորթեցի։

Մորթեցի, վեր գցեցի. բադ մի ասիլ, մի գոմեշ ասա։ Հադին շալակեց, չկարաց, Հյուդին շալակեց, չկարաց, Չատին չկարաց, Մատին չկարաց, հերս էլ չկարաց, ես շալակեցի։ Շալակեցի, գնացինք։

Գնացինք, գնացինք, հասանք մի տեղ, մին էլ տեսնենք երեք գեղ, երկուսի տեղն իսկի չի երևում, մնումն էլ իսկի շենլիկ չկա։ Էս անշեն գեղում դես ման եկանք, դեն ման եկանք, մի տուն գտանք, մեջը՝ երեք պառավ, երկուսը՝ մեռած, մնի բերնումն էլ շունչ չկա։

— Տղերք,— ասինք,— եկեք բադով փլավ անենք։

Էս անշունչ պառավը գնաց դես ման եկավ, դեն ման եկավ, կես բրինձ գտավ, երեք պղինձ, երկուսը՝ ծակ, մինն էլ իսկի տակ չունի։

Ջուրը լցրինք էս անտակ պղինձը, մեջը ածինք բադն ու բրինձը, անկրակ եփեցինք։ Եփեց, եփեց, միսն ու բրինձը գնացին, մնաց ջուրը։

Որսից եկած սոված մարդի՜կ, վրա եկանք, կերա՜նք, կերա՜նք. ոչ աչքներս բան տեսավ, ոչ բերաններս բան մտավ։

1910

Հովհաննես Թումանյան

Սուտլիկ որսկանը

հեքիաթ

Երևան — 2012